يکي از گياهان دارويي پرمصرف، زرشک است. ميوه‌هاي قرمز کوچک اين گياه در سفره‌هاي بيشتر مردم مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

زرشک‌پلو، مرباي زرشک، سس زرشک، کيک زرشک، ترشي زرشک و حتي آب زرشک، اسم‌هاي آشناست که طعم، مزه و خواص جالبي دارد.

علاوه بر خواص تغذيه اي، از رنگدانه‌هاي موجود در چوب و پوست گياه زرشک براي رنگ کردن چرم و پشم نيز استفاده مي‌شود.

خواص درماني
سابقه مصرف زرشک به دوره مصر باستان مي‌رسد، زماني که فراعنه و ملکه‌ها، اين گياه را با تخم رازيانه به منظور درمان طاعون مصرف مي‌کردند.

درباره خواص درماني زرشک مطالب زيادي بيان شده است، به عنوان مثال سرخ‌پوستان آمريکا زرشک را براي بيماري‌هاي خوني، سل، بي‌اشتهايي، بيماري‌هاي کليوي، رماتيسم، زخم‌ها و جراحت‌ها به کار مي‌بردند.

بعضي از پزشکان سنتي در ايران نيز زرشک را به عنوان رفع بوي بد خلط سينه مي‌شناختند و در درمان بيماري‌هاي لثه، درد دندان و بعضي بيماري‌هاي چشمي (ضعف ديد) از آن استفاده مي‌کردند.

از زرشک براي درمان بيماري‌هاي آرتريت، مشکلات صفراوي، اسهال، کاهش تب، التهاب طحال، آماس زبان، زرد زخم، کمردرد، از بين بردن کرم‌هاي حلقوي، مشکلات قلبي، قاعدگي دردناک، مشکلات کبدي، بواسير و تب‌خال نيز استفاده مي‌شود.

روس‌ها زرشک را براي التهاب خونريزي دهنده ديواره رحم، مشکلات کيسه صفرا، فشار خون بالا، افزايش ترشح صفرا و همچنين براي تنظيم ارگان‌هاي زنانه مصرف مي‌کنند.

زرشک، سرشار از ويتامين C                                                                                                                                                                                                        زرشک
برگ‌هاي گياه زرشک سرشار از ويتامين C است و خاصيت داروي ملين را دارد، ميوه‌هاي آن ادرارآور و خلط‌آور است و براي خوشبو شدن دهان نيز استفاده مي‌شود. پوسته، ريشه و ساقه آن تقويت‌کننده، ضدعفوني‌کننده، صفراآور، مدر و ملين است.

در مطالعات جديد ثابت شده است زرشک به علت داشتن آلکالوئيدي به نام بربرين اثرات آنتي‌بيوتيکي براي باکتري‌ها دارد. همچنين سولفات موجود در اين گياه عليه سيستم‌هاي توموري قابل استفاده است. شايد به همين دليل است که بعضي زرشک را عامل ضد تومور يا سرطان مي‌شناسند.

عوارض جانبي
طبيعت ميوه زرشک سرد و خشک است و در کتاب‌هاي قديمي گفته شده است که زرشک براي کسي که سرفه مي‌کند، مفيد نيست. علائم سمي بودن زرشک شامل گيجي، خون‌دماغ، اسهال، تحريک کليوي و نفريت است. طبيعت پوست ريشه ي گياه گرم و خشک است.

زرشک، داروي درمان ديابت و چاقي
نوعي داروي سنتي گياهي چين براي ديابت نوع ۲ و لاغري مفيد است. در ادبيات چنين گفته شده، بربرين، که در ريشه و ساقه بعضي از گياهان وجود دارد مي‌تواند قند خون بيماران ديابتي را کاهش دهد.

حالا دانشمندان با آزمايش روي موش و جوندگان ديگر به درستي اين نظر پي برده‌اند.

دانشمندان در نشريه ديابت نوشته‌اند؛ بربرين وزن بدن حيوانات تحت آزمايش را نيز کم کرد يعني براي درمان چاقي نيز مي‌توان از آن استفاده کرد. بربرين از جمله در زرشک وجود دارد که مصرف آن در فرهنگ‌هاي مختلف از جمله براي درمان اسهال تجويز شده است.

گروهي بين‌المللي تأثير بربرين را در کاهش قند خون روي موش‌ها آزمايش کردند و متوجه شدند خوردن آن باعث کاهش ميزان قند خون، کم شدن چربي‌هاي موجود در جريان خون و کارکرد بهتر انسولين در بدن مي‌شود و وزن بدن حيوان را کم مي‌کند.

پرفسور ديويد جيمز، رئيس برنامه تحقيقات ديابت و چاقي در موسسه گاروان، در سيدني، استراليا گفت: ما درباره درمان ديابت نوع دوم تحقيق مي‌کنيم که علت بروز آن اختلال در کار انسولين است. ما حالا مدرک علمي داريم که نشان مي‌دهد بربرين کمک مي‌کند انسولين خيلي بهتر کار کند.

بربرين کمک مي‌کند انسولين، قند خون را کنترل کند اما به پاک کردن جريان خون از وجود چربي هم کمک مي‌کند و ما تصور مي‌کنيم که همين امر باعث مي‌شود تا در کاهش وزن بدن هم موثر باشد.

زرشک براي درمان سنگ کليه مناسب است
يک متخصص قلب و عروق گفت: زرشک در درمان بيماري‌هاي قلبي، کليوي و فشارخون موثر است. دکتر مهدي عارفي با بيان اين مطلب افزود: زرشک با دارا بودن بربرين (Berberin) داراي اثرات مفيد براي قلب است و خاصيت ضد آريتمي، فشارخون و کاهش دهنده مقاومت عروق دارد.

وي با بيان اينکه زرشک به علت داشتن اسيدهاي آلي ملايم بوده و براي درمان سنگ کليه مناسب است، افزود: ميوه زرشک بر اثر تصفيه‌کنندگي و ضدعفوني کننده خون، منقبض کننده عروق، پايين آوردن تب، کاهش تورم و فشارخون، تنظيم و ضربان عضلات قلب است.

دکتر عارفي اظهار کرد: برگ زرشک با مخلوط داروهاي مناسب به تنهايي مي‌تواند براي زخم روده و رفع اسهال‌هاي مزمن موثر باشد.

وي در پايان خاطرنشان کرد: بربرين، الکالوئيدي است که به صورت بلورهاي سوزني شکل و زردرنگ متبلور مي‌شود و طعم خيلي تلخي دارد.

زرشک از سرماخوردگي پيشگيري مي‌کند
يک کارشناس تغذيه گفت: به دليل وجود ويتامين B فراوان در زرشک، اين ماده غذايي مي‌تواند در پيشگيري از سرماخوردگي نقش بسزايي داشته باشد. يوسف نقيايي گفت: زرشک يک نوع ميوه است و در گروه ميوه‌جات قرار مي‌گيرد.

وي گفت: يکي از بهترين ترکيبات موجود در زرشک، ويتامين B فراوان است که در پيشگيري از سرماخوردگي نقش مهمي دارد. همچنين وجود اسيدهاي عالي فراوان در اين ميوه که سبب مزه ترش آن مي‌شوند مي‌تواند در جذب آهن نقش بسزايي داشته باشد.

وي ادامه داد: همچنين آهن موجود در زرشک قابل توجه است. از ساير ويتامين‌هاي موجود در اين ميوه مي‌توان به ويتامين‌هاي گروه B به خصوص ويتامين B1 ,B2 اشاره کرد که ويتامين B1 يا تيامين مي‌تواند عوارض عصبي و حتي پرخاشگري را بهبود بخشد.

وي از ديگر خواص زرشک را اثر مناسب آن بر کاهش فشار خون براي افراد دچار اين بيماري عنوان کرد.

ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *